Sau khi tập kết các diễn viên, gánh hát được thành lập, lấy tên là Đồng Nữ Ban, nhằm mục đích làm nơi tụ họp, khơi dậy quần chúng. # Tranh đấu công khai, hợp pháp trên sàn diễn, chống lại sự cấm đoán tự do ngôn luận, tự do tư tưởng của chế độ thực dân Pháp và bọn tay sai của chúng. Bên cạnh đó, giáo dục ý thức yêu nước, đương đầu chống ngoại xâm cho nhân dân và vận động tài chính cho cách mạng.
 |
Gánh hát Đồng Nữ Ban. |
Một số đảng viên được đưa vào gánh hát Đồng Nữ Ban để lãnh đạo chính trị và tư tưởng như: Cô Trần Ngọc Viện (Ba Viện) rất được đồng chí Tôn Đức Thắng tin tưởng, giao làm bầu gánh kiêm thầy tuồng; anh Trần Văn Hòe (Ba Hòe) gánh vác quản lý; Trần Văn Giai (Ba Giai) đảm nhiệm chính trị tư tưởng; Trần Văn Trương phụ trách an ninh trật tự; Nguyễn Tri Khương, Trần Thị Ớt, Trần Thị Trác, Trần Thị Tước, Hà Thị Lan (Sương) cũng dự lãnh đạo, cùng các cô, các chị tiến bộ ra nhập gánh hát: Trần Thị Lai, Trần Thị Lợi, Trần Thị Cẩm, Trần Thị Cưu, Trần Thị Nhàn…
Gánh hát còn được nhiều nhân sĩ, trí thức tiến bộ yêu chuộng tự do tương trợ về tài chính và tinh thần như: thân sĩ Mai Bạch Ngọc; Nhà báo Diệp Văn Kỳ, Nguyễn Văn Bá; thầy thuốc Nhã, Năm Khương…
Do diễn viên toàn là nữ, còn rất trẻ (từ 17 - 21 tuổi), có những chị vừa rời ghế nhà trường, chưa từng biết ca hát hay tập tuồng và có chị do ảnh hưởng của sự thị phi phong kiến “xướng ca vô loại” nên đôi khi cũng còn tâm cảnh dè dặt, lo âu…
Song nhờ sự lãnh đạo tư tưởng kịp thời của tổ chức du hoc nganh xay dung Đảng, nên mỗi diễn viên tự xác định được đây là nhiệm vụ cách mạng, học ca hát là để phục vụ cách mạng. Được thông thuộc về mặt tư tưởng, vai trò, trách nhiệm của mình, mỗi người đều tích cực phấn đấu để hoàn tất nhiệm vụ, với ý thức “Đảng giao nhiệm vụ nào phải hoàn tất nhiệm vụ ấy”.
Sau 6 tháng mài miệt tập tành, vở Giọt lệ chung tình (Võ Đông Sơ - Bạch Thu Hà) được ra mắt khán giả. Võ Đông Sơ và Triệu Dõng là những nghĩa binh, tập kết những nhân tình nước cùng nhau chống giặc ngoại xâm. Bạch Thu Hà là hạng khuê môn đài các, cũng đồng tình với hành động của chồng. Khi chồng hy sinh cho chính nghĩa thì Bạch Thu Hà quyết giữ vẹn lòng chung thủy với chồng, với những người thương nước.
Đây du học điện ảnh là một vở tuồng mang thuộc tính chính trị cao, nên việc xin phép nhà cầm quyền Pháp để trình diễn là cực kỳ khó khăn, phải dùng nhiều hình thức chống chọi và được các nhà trí thức tiến bộ yêu nước ủng hộ mới được đưa ra biểu diễn, là thắng lợi bước đầu rất quan trọng.
Điều bất ngờ khi ra mắt công chúng lần trước tiên tại xã nhà (Vĩnh Kim) đã được bà con hưởng ứng nhiệt tình và ủng hộ cho gánh hát 270 đồng, là số tiền khá lớn lúc bấy giờ, để gánh hát tiếp hoạt động và ủng hộ cách mệnh, đã động viên, khích lệ các thành viên trong gánh hát tiếp chuyện hăng say tập dượt các vở tuồng tiếp theo.
Lần du hoc my 1 nam thứ hai, gánh hát trình diễn tại xã Bình Trưng, đồng bào mua vé ủng hộ lên đến 300 đồng. Mặc dù thu được kết quả mỹ mãn, nhưng gánh hát cũng gặp rất nhiều khó khăn, trở ngại, đặc biệt là sự phá hoại của địch. Chúng tổ chức cho bọn côn đồ xấp đá trên đường nhằm làm cản ngăn sự chuyển di của đoàn xe hay giả làm ma nhát đàn bà để giựt tiền. Đồng chí Trần Văn Hòe đã đích thân tổ chức tuần tra, canh gác ngăn sự phá hoại của chúng.
Trong lần trình diễn tiếp theo tại hí trường Thầy Năm Tú ở thị xã Mỹ Tho, được quần chúng nhân dân hoan hỉ đón nhận và hết dạ ủng hộ, nhưng địch cũng tìm mọi cách phá hoại. Chúng dùng mánh lới bỉ ổi bằng cách cho người xông vào phòng hóa trang chòng ghẹo và đe dọa diễn viên. Trước tình hình đó, cô Ba Viện đã kêu gọi quần chúng. # Chống chọi gây áp lực, buộc chúng phải rút đi.
Tại Bến Tre, sự phá rối của địch còn táo tợn hơn. Khi ghe gánh hát vừa cập bến, bằng mánh khoé thô thiển, địch cho bọn côn đồ không mặc áo quần giả đi tắm, lảng vảng trước mũi ghe trêu ghẹo, làm chị em diễn viên hoảng sợ và thẹn thùng phải chui vào ghe tránh mặt. Chúng bị đội tự vệ gánh hát can thiệp và dân chúng chiến đấu buộc phải tháo lui.
Đến gần buổi biểu diễn, chúng tổ chức những thành phần bất hảo ném đá vào hí viện và cướp giựt nhằm ngăn trở đêm biểu diễn. Trước tình hình đó, cô Ba Viện đến gặp tên quận trưởng đương đầu, đòi tên quận trưởng phải can thiệp cho gánh hát được khai diễn.
Trước sự phản kháng mãnh liệt, buộc tên quận trưởng phải ra lệnh tăng cường trật tự đảm bảo cho buổi diễn được thành công.
Khi đến trình diễn tại Bến Cát (Thủ Dầu du hoc hop diem Một), thái độ của địch càng ngoan cố hơn. Đoàn ghe gánh hát vừa cập bến, chúng hăm dọa không cho dọn lên rạp. Chúng dùng bọn mã tà, mật thám cản trở, bắt bớ không cho bán vé.
Trước áp lực của địch, gánh hát một mặt tranh đấu, một mặt cử cô Ba Viện về Sài Gòn vắng lại với bác Tôn Đức Thắng và đề nghị nhân, sĩ, trí thức tiến bộ như Bác sĩ Nhã, Diệp Văn Kỳ, Nguyễn Văn Bá… cử một đoàn gồm 16 người đi trên 4 ô tô (có cả mật thám cảm tình của ta) đến tận nơi can thiệp và bảo vệ cho gánh hát diễn xong mới trở về Sài Gòn.
Một điều khôn cùng bái phục về tinh thần trách nhiệm của chị Năm Quế. Trước khi chương trình biểu diễn sắp bắt đầu (tại Rạch Giá), chị Năm Quế bị cảm nặng, trong khi vai diễn này không ai có thể thay thế được. Chị đã gượng dậy, nuốm biểu diễn. Sau khi hạ màn là lúc chị đuối sức, phải cho xe cấp cứu đưa về quê hương và chị đã trút hơi thở rốt cuộc trong sự thương tiếc khôn xiết của gia đình, đồng nghiệp cùng bà con hàng xóm.
Tại thủ Đức, gánh hát bị chính quyền địch cấm biểu diễn đêm đầu, nhưng với sự chống chọi đầy lý lẽ, thuyết phục, buộc chúng phải cho trình diễn trong sự hoan hỉ chào đón của khán giả. Buổi diễn vừa xong, thấy tình hình bất ổn do lính và cò có ý định bủa vây lục soát, tổ chức gánh hát đã ra lệnh du hoc estonia cất giấu tuốt luốt giấy má, tài liệu bí mật.
Quả nhiên, một vài giờ sau bị chúng phong toả đòi lục soát. Đồng chí Ớt và toàn thể gánh hát đương đầu không cho chúng lục soát. Hai đồng chí Hòe và Lưu bị chúng bắt giải về bót cảnh sát, với lý do gánh hát Đồng Nữ Ban làm chánh trị, tuyên truyền, xách động dân chúng phá quấy thứ tự trị an.
Lúc này, toàn thể gánh hát dùng thế hợp pháp đương đầu và nhờ nhóm trí thức tiến bộ can thiệp thả 2 đồng chí bị bắt nhưng không được. Nên chi tổ chức Đảng cho gánh hát lâm thời ngưng hoạt động, các diễn viên phân tán ngừa địch đấu bắt giam.
Sau khi hợp nhất 3 tổ chức Đảng thành Đảng Cộng sản Việt Nam, các diễn viên, nhạc sĩ của gánh hát nối tham gia hoạt động cách mệnh, nhiều đồng chí đã can đảm hy sinh trên chiến trường cũng như trong nhà tù của đế quốc như: Đồng chí Trần Văn Giai, Trần Văn Trương, Trần Văn Hòe…
Tuy chỉ tồn tại và hoạt động biểu diễn trong một thời kì ngắn (năm 1927 - 1929), nhưng tập thể lãnh đạo và nhạc sĩ, diễn viên gánh hát Đồng Nữ Ban đã vượt mọi gian nguy để mang lời ca, tiếng hát phục vụ quần chúng. #, Phục vụ cách mệnh, góp phần vào sự nghiệp chống chọi phóng thích dân tộc trong những năm đầu thế kỷ XX.
Theo Ấp Bắc
|
0 comments Blogger 0 Facebook
Post a Comment